นอกจากจะเป็นช่วงเวลาของเทศกาลสงกรานต์แล้ว
วันหยุดยาวที่ผ่านยังมีวันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับครอบครัวสองวันได้แก่
วัยผู้สูงอายุ (วันที่ 13 เมษายน) และวันครอบครัว (วันที่ 14 เมษายน) ครอบครัวเป็นสถาบันแรกของการเป็นมนุษย์ และเป็นสถาบันที่มีส่วนสำคัญต่อการพัฒนาทุนมนุษย์ของประเทศ
เนื่องจากครอบครัวเป็นสถาบันแรกที่ทำหน้าที่ในการหล่อหลอมและขัดเกลาความเป็นมนุษย์ให้กับสมาชิกในครอบครัว
ด้วยการอบรมเลี้ยงดู ให้ความรักและความอบอุ่น เพื่อให้สมาชิกในครอบครัวเติบโตมาเป็นบุคคลที่มีคุณภาพ
มี
งานศึกษาในเรื่องของครอบครัวศึกษา (Family Studies)
พยายามอธิบายถึงปัจจัยทางด้านครอบครัวไม่ว่าจะเป็น โครงสร้างครอบครัว
วัฒนธรรมของครอบครัว ฐานะทางเศรษฐกิจของครอบครัว ระดับการศึกษาของพ่อแม่ เป็นต้น
โดยโครงสร้างครอบครัวเป็นปัจจัยที่มีบทบาทสำคัญที่สุดต่อการพัฒนาทุนมนุษย์ของบุคคลหนึ่งในระยะยาว
อย่างเช่นในด้านคุณภาพการศึกษา งานศึกษาของคุณศิว้ช
เทียมทัด (2559) ได้ทำการประมาณการผลกระทบของโครงสร้างครอบครัวที่มีต่อการพัฒนาทักษะทางปัญญาของเด็กโดยใช้ข้อมูลรายนักเรียน
(Student-Level Data) จากโครงการประเมินผลนักเรียนในระดับนานาชาติ
หรือ PISA
(Programme for International Student Assessment) ของประเทศไทย โดยพบว่า
การอาศัยอยู่ในครอบครัวที่มีพ่อแม่ไม่ครบถ้วนนั้นส่งผลทางลบอย่างมีนัยยะสำคัญทางสถิติต่อผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาของเด็กในทุกด้าน
จากการประมาณการว่า เด็กที่อาศัยอยู่กับพ่อหรือแม่คนใดคนหนึ่งจะมีผลการประเมินสมรรถนะทางด้านการอ่าน
ด้านคณิตศาสตร์
และด้านวิทยาศาสตร์ต่ำกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับเด็กที่อาศัยอยู่กับพ่อแม่ประมาณร้อยละ
1.64 และร้อยละ 2.49 และร้อยละ 1.54 ตามลำดับ อย่างมีนัยยะสำคัญทางสถิติ
ในขณะที่เด็กที่ไม่อาศัยอยู่กับทั้งพ่อและแม่นั้นก็มีผลการประเมินสมรรถนะทั้งสามด้านต่ำกว่าเด็กที่อาศัยอยู่กับพ่อแม่เช่นเดียวกัน
โดยมีผลการประเมินสมรรถนะทางด้านการอ่าน คณิตศาสตร์
และวิทยาศาสตร์ต่ำกว่าประมาณร้อยละ 5.70 และร้อยละ 5.61 และร้อยละ 4.82 ตามลำดับ ซึ่งผลที่พบนี้ก็สอดคล้องกับงานวิจัยของผมอีกชิ้นที่มีชี่อว่า
"ครุเศรษฐศาสตร์" (พิริยะ ผลพิรุฬห์, 2558) พบว่า การเอาใจใส่ในการเลี้ยงดูของพ่อแม่ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเรียน
(เช่น การมีเวลาในการพูดคุยในครอบครัว หรือการใช้เวลาด้วยกันในกิจกรรมต่างๆ)
จะส่งผลต่อผลการเรียนที่สูงขึ้นของลูกอย่างมีนับสำคัญทางสถิติ
นอกจากคุณภาพมนุษย์ที่วัดจากด้านสติปัญญาอย่างเช่นคะแนนสอบ
PISA
แล้ว
การได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวยังส่งผลต่อพัฒนาการทางด้านทักษะทางอารมณ์ของเด็กในครอบครัวด้วยเช่นกัน
จากงานศึกษาของ Aumeboonsuke (2016) พบว่า
เด็กที่ได้รับการสนับสนุนจากพ่อแม่ในด้านต่างๆ จะมีระดับของความสุขมากกว่าการสนับสนุนจากเพื่อน
นอกจากนี้การได้รับการสนับสนุนจากพ่อแม่ยังส่งผลต่อการมีความเชื่อมั่นในตนเอง (Self-Efficacy)
ที่สูงขึ้นตามมาอีกด้วย ในด้านของฐานะครอบครัวพบว่า
เด็กที่มาจากครอบครัวที่มีฐานะยากจน แต่ถ้าครอบครัวนั้นได้รับการสนับสนุนจากพ่อและแม่
เด็กคนนั้นจะมีความเชื่อมั่นในตนเองสูงขึ้น
งานศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า
นอกจากครอบครัวจะส่งผลต่อการพัฒนาทางด้านสติปัญญาแล้ว
ครอบครัวที่อบอุ่นและแข็งแรงยังเป็นเกราะคุ้มกันในการสร้างความเชื่อมั่นและสร้างความสุขให้กับคนๆ
นั้นด้วยเช่นเดียวกัน ซึงผลที่พบนี้จะสอดคล้องกับงานวิจัยของผมที่ทำร่วมกับ
รศ.ดร.ปังปอนด์ รักอำนวจกิจ (Rukumnuaykit and Pholphirul, 2016) ที่พบว่า
ระดับความสุขของบุคคลหนึ่งในครอบครัวจะเพิ่มสูงขึ้นถ้าคนในครอบครวโดยเฉลี่ยมีระดับความสุขที่สูง
หรือพูดอีกนัยหนึ่งก็คือ "ความสุขของคนๆ หนึ่งมาจากครอบครัวที่เป็นสุข"
นั่นเอง
สถาบันครอบครัวเป็นสถาบันที่มีความสำคัญ
ในการพัฒนาทุนมนุษย์ของประเทศ
นโยบายที่เน้นในการรักษาความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวจึงเป็นนโยบายที่สำคัญและมีประสิทธิผลสูงต่อการพัฒนา
(ทุนมนุษย์) ของประเทศไทยในระยะยาว
อ้างอิง:
พิริยะ ผลพิรุฬห์ (2558) ครุเศรษฐศาสตร์: กรุงเทพ: สำนักพิมพ์ พี.เอ.ลิฟวิ่ง
ศิวัช เทียมทัด (2559) "โครงสร้างครอบครัวกับทักษะทางปัญญาของนักเรียนไทย", พัฒนาการเศรษฐกิจ ปริทรรศน์,
10(1): 61-83.
Aumeboonsuke, Vesarach (2016) Parents or
Peers, Wealth or Warmth?:The Impact of Social Support, Wealth, and a Positive Outlook on Self-Efficacy and Happiness,
mimeo.
Rukumnuaykit,
Pungpond and Pholphirul, Piriya (2016) “Happiness from Social Capital: An Investigation of Micro Data from
Rural Thailand”, Community Development, Forthcoming.